Thừa kế theo pháp luật là gì? Trường hợp nào thừa kế theo pháp luật?

Để đảm bảo việc phân chia di sản được diễn ra chính xác, phù hợp với quy định của pháp luật cũng như bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người thừa kế kịp thời, người dân cần nắm rõ pháp lý về thừa kế là điều hết sức quan trọng. Thừa kế theo pháp luật là gì? Trường hợp nào thừa kế theo pháp luật? sẽ được giải đáp cụ thể trong bài viết dưới đây. 

Thừa kế theo pháp luật

Thừa kế theo pháp luật là gì? Trường hợp nào thừa kế theo pháp luật?

1. Thừa kế theo pháp luật là gì?

Hiện nay pháp luật quy định thừa kế bao gồm hai hình thức là: thừa kế theo di chúc và thừa kế theo pháp luật.

Căn cứ Điều 649 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: “Thừa kế theo pháp luật là thừa kế theo hàng thừa kế, điều kiện và trình tự thừa kế do pháp luật quy định.”

Thừa kế theo pháp luật là việc dịch chuyển tài sản của người đã mất (chết) cho những người còn sống theo hàng thừa kế, trình tự và điều kiện thừa kế được quy định bởi Bộ luật Dân sự hiện hành. 

Thừa kế theo pháp luật quy định người thừa kế theo pháp luật là các cá nhân có quan hệ huyết thống hoặc nuôi dưỡng đối với người để lại di sản. 

Các cá nhân được hưởng thừa kế theo quy định của pháp luật không bị phụ thuộc vào mức độ năng lực hành vi. Tất cả bình đẳng trong việc thừa hưởng di sản thừa kế của người đã chết, có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ mà người chết chưa thực hiện trong phạm vi di sản nhận.

Như vậy, trong trường hợp thừa kế theo pháp luật thì pháp luật trực tiếp quyết định những người có quyền hưởng thừa kế, phân định di sản cho những người thừa kế cùng hàng và các trình tự khác trong quá trình dịch chuyển di sản.

2. Trường hợp nào thừa kế theo pháp luật?

Căn cứ Điều 650 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định những trường hợp thừa kế theo pháp luật rất cụ thể:

“Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong trường hợp sau đây:

a) Không có di chúc;
b) Di chúc không hợp pháp;
c) Những người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế;
d) Những người được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc mà không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản”

Như vậy, áp dụng thừa kế theo pháp luật trong những trường hợp dưới đây:

  • Không có di chúc.
  • Di chúc được lập không hợp pháp.
  • Các cá nhân được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc mà không có quyền thừa hưởng di sản thừa kế hay từ chối thừa kế di sản.
  • Các cá nhân thừa kế theo di chúc chết trước hay chết cùng thời điểm với người lập di chúc. Tổ chức, cơ quan được thừa hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn kế vào lúc mở thừa kế.

Thừa kế theo pháp luật cũng được áp dụng cho các phần di sản thừa kế sau đây:

  • Phần di sản không có định đoạt trong di chúc
  • Phần di sản liên quan đến phần của di chúc không có hiệu lực theo pháp luật.
  • Phần di sản liên quan đến cá nhân được thừa kế nhưng cá nhân đó không có quyền thừa hưởng di sản, từ chối nhận di sản, chết trước hay chết cùng thời điểm với cá nhân lập di chúc. Liên quan đến tổ chức, cơ quan được hưởng di sản theo di chúc, tuy nhiên không còn tồn tại vào thời điểm thừa kế.

3. Hàng thừa kế theo pháp luật

Căn cứ Điều 651 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định những cá nhân thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự dưới đây:

  • Hàng thừa kế đầu tiên gồm có: Vợ, chồng, cha/mẹ đẻ, cha/mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người đã mất (chết).
  • Hàng thừa kế thứ hai gồm có: Ông/bà nội, ông/bà ngoại, anh/chị/em ruột của người mất (chết), cháu ruột của người mất mà người mất là ông/bà nội, ông/bà ngoại.
  • Hàng thừa kế thứ ba gồm: Cụ nội, cụ ngoại của người mất, bác/chú/cậu/cô/dì/chắt ruột của người mất mà người mất là cụ nội, cụ ngoại.

Lưu ý:

  • Những cá nhân thừa kế ở cùng hàng có quyền hưởng phần di sản thừa kế như nhau.
  • Những cá nhân ở hàng thừa kế sau chỉ có quyền hưởng thừa kế, nếu không còn người ở hàng thừa kế trước do đã mất, không có quyền thừa hưởng di sản, bị mất quyền thừa hưởng hay từ chối nhận di sản.

Từ việc xác định rõ các khái niệm trên việc xác định hàng thừa kế sẽ trở lên rõ ràng, đơn giản. Nguyên tắc và trình tự hưởng di sản đối với các hàng thừa kế. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước đó đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản. Nếu không còn ai là người thừa kế ở hàng thừa kế thứ ba thì di sản sẽ thuộc về Nhà nước.

4. Thừa kế thế vị 

Trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống.

Thừa kế thế vị chỉ phát sinh trong quan hệ thừa kế theo pháp luật, không thể phát sinh từ quan hệ thừa kế theo di chúc.

>>Có thể bạn quan tâm:

Trên đây là nội dung về Thừa kế theo pháp luật là gì? Trường hợp nào thừa kế theo pháp luật? mà Công ty Luật Hùng Phí xin gửi đến Quý khách hàng để tham khảo. Nếu Quý khách còn vướng mắc về vấn đề này hay cần luật sư tư vấn đối với trường hợp, vụ việc cụ thể của mình, Quý khách hãy vui lòng liên hệ luôn hôm nay với Luật sư của Công ty Luật Hùng Phí để được hỗ trợ, tư vấn kịp thời.

Thông tin liên hệ:

Công ty Luật Hùng Phí

Điện thoại: 0962 75 28 38

Email: info@hungphi.vn

Website: hungphi.vn

Trân trọng cảm ơn Quý khách hàng!

5/5 - (1 bình chọn)

Bài viết liên quan