Ngày nay, việc phân chia di sản thừa kế do người thân để lại là vấn đề phổ biến trong thực tiễn, thường xuyên xuất hiện mâu thuẫn, tranh chấp. Đặc biệt, có những người ban đầu đã làm thủ tục từ chối nhận di sản nhưng sau đó vì lý do cá nhân hoặc nhận thấy việc từ chối không còn đạt mục đích ban đầu nên muốn nhận lại phần di sản đã từ chối. Vậy theo quy định của pháp luật hiện hành, người đã từ chối nhận di sản thừa kế có thay đổi được không? Hãy cùng Công ty Luật Hùng Phí tìm hiểu qua bài viết dưới đây. 

1. Di sản thừa kế là gì?

Di sản thừa kế là gì?

Căn cứ theo quy định tại Điều 612 Bộ luật Dân sự 2015 “Di sản bao gồm tài sản riêng của người chết, phần tài sản của người chết trong tài sản chung với người khác.” 

Theo đó, di sản là toàn bộ tài sản thuộc quyền sở hữu của cá nhân mà họ để lại sau khi chết bao gồm: vật, tiền, giấy tờ định giá được bằng tiền, quyền tài sản… Tùy từng trường hợp, việc chia di sản được thực hiện theo di chúc hợp pháp hoặc theo quy định của pháp luật nếu không có di chúc. Tuy nhiên, dù là thừa kế theo di chúc hay pháp luật thì người thừa kế đều được phép từ chối nhận di sản, miễn là việc từ chối đó đáp ứng đủ điều kiện luật định.

>> XEM THÊM:

Cách làm di chúc thừa kế đất cho con và lưu ý cần biết

2. Quy định về việc từ chối nhận di sản thừa kế

Quy định về việc từ chối nhận di sản thừa kế

2.1. Quyền từ chối nhận di sản

Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 620 Bộ luật Dân sự 2015 thì “Người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác.” Điều này có nghĩa là người thừa kế có quyền từ chối di sản vì bất kỳ lý do nào, nhưng không được từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác.

2.2. Hình thức từ chối di sản

Căn cứ theo khoản 2 Điều 620 Bộ luật Dân sự 2015 có quy định “Việc từ chối nhận di sản phải được lập thành văn bản và gửi đến người quản lý di sản, những người thừa kế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản để biết.”

Theo đó, để việc từ chối nhận di sản có hiệu lực, người thừa kế phải lập văn bản và gửi đến người quản lý di sản, những người thừa kế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản để biết.

Ngoài ra, tại Điều 60 Luật Công chứng 2024 có đề cập rằng “Người thừa kế có thể yêu cầu công chứng văn bản từ chối nhận di sản theo quy định của Bộ luật Dân sự”.

Tuy nhiên, khi yêu cầu công chứng văn bản từ chối nhận di sản, người yêu cầu công chứng phải xuất trình giấy chứng tử hoặc giấy tờ khác theo quy định của pháp luật chứng minh người để lại di sản đã chết; di chúc trong trường hợp thừa kế theo di chúc; giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người được hưởng di sản trong trường hợp thừa kế theo pháp luật và trường hợp người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc theo quy định của Bộ luật Dân sự.

Như vậy, đối với văn bản từ chối nhận thừa kế, người thừa kế bắt buộc phải lập thành văn bản nhưng không bắt buộc phải công chứng, chứng thực. 

2.3. Thời hạn thực hiện việc từ chối nhận di sản 

Căn cứ theo khoản 3 Điều 620 Bộ luật Dân sự 2015 thì “Việc từ chối nhận di sản phải được thể hiện trước thời điểm phân chia di sản.” Theo đó, pháp luật không quy định cụ thể thời hạn phải thực hiện việc từ chối nhận di sản, tuy nhiên, việc từ chối phải được thực hiện trước thời điểm phân chia di sản.

>> XEM THÊM:

Di chúc không hợp pháp khi nào?

3. Có được thay đổi quyết định từ chối nhận di sản không? 

Có được thay đổi quyết định từ chối nhận di sản không? 

Theo quy định pháp luật hiện nay, không có quy định về quyền thay đổi quyết định từ chối nhận di sản thừa kế. Do vậy, khi văn bản từ chối nhận di sản đáp ứng đầy đủ các điều kiện quy định tại Điều 620 Bộ luật Dân sự 2015, thì văn bản này có hiệu lực pháp luật và không thể thay đổi được, tức người thừa kế không có quyền đòi lại phần di sản đã từ chối. 

Tuy nhiên, văn bản từ chối nhận di sản thừa kế có thể bị vô hiệu trong trường hợp văn bản này không thỏa các điều kiện của một giao dịch dân sự quy định tại Điều 117 Bộ luật dân sự 2015

– Không có năng lực pháp lực, năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch được xác lập

– Chủ thể tham gia giao dịch không tự nguyện

– Mục đích và nội dung vi phạm điều cấm của luật, trái với đạo đức xã hội

– Vi phạm về hình thức giao dịch

Trong trường hợp người thừa kế thực hiện việc từ chối nhận di sản trong trình trạng bị lừa dối, cưỡng ép hoặc vì mục đích vi phạm điều cấm của luật thì có thể khởi kiện yêu cầu Tòa án tuyên vô hiệu văn bản này và nhận lại phần thừa kế của mình.

Mặc dù vậy, việc khởi kiện là vô cùng phức tạp, bắt buộc người thừa kế phải chứng minh được việc thực hiện từ chối nhận di sản là do bị lừa dối, cưỡng ép… thì mới có khả năng được Tòa án xem xét chấp thuận.

Ngược lại, nếu việc từ chối nhận di sản là tự nguyên và không có bằng chứng về ép buộc hay lừa dối thì khảng năng cao sẽ không được chấp nhận. Do đó, trong trường hợp này, việc tham khảo ý kiến luật sư là hết sức cần thiết để có thể đánh giá cụ thể tính hợp lệ của việc từ chối và hỗ trợ chuẩn bị các hồ sơ khởi kiện đúng quy định pháp luật. 

4. Hệ quả pháp lý của việc từ chối nhận di sản thừa kế

Hệ quả pháp lý của việc từ chối nhận di sản thừa kế

Việc từ chối nhận di sản thừa kế sẽ kéo theo nhiều hậu quả pháp lý mà bạn cần hiểu rõ để tránh mất quyền lợi của chính mình:

– Mất quyền thừa hưởng và định đoạt di sản:

Khi từ chối nhận di sản, người thừa kế không còn quyền yêu cầu nhận lại phần di sản đã từ chối, đồng thời cũng mất đi quyền sở hữu đối với phần di sản đó

– Phần di sản bị từ chối nhận sẽ được phân chia lại:

Đối với phần di sản mà người thừa kế từ chối nhận sẽ được phân chia theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 650 Bộ luật Dân sự 2015. Theo đó, phần di sản có liên quan đến người được thừa kế theo di chúc đã từ chối nhận di sản sẽ được phân chia theo quy định của pháp luật. 

Trường hợp không có người thừa kế theo di chúc, theo pháp luật hoặc có nhưng không được quyền hưởng di sản, từ chối nhận di sản thì tài sản còn lại sau khi đã thực hiện nghĩa vụ về tài sản mà không có người nhận thừa kế thuộc về Nhà nước. (Theo quy định tại Điều 622 Bộ luật Dân sự.)

Do đó, trong trường hợp bạn đang bâng khuâng có nên từ chối nhận di sản không, hãy cân nhắc kỹ về giá trị tài sản và nghĩa vụ trước khi từ chối, hoặc có thể tham khảo Luật sư để được tư vấn chính xác nhất. Vì một khi đã từ chối và muốn xin nhận lại, cần có bằng chứng về ép buộc hoặc lừa dối để khởi kiện.

>> Xem thêm:

Luật sư tư vấn và soạn thảo văn bản từ chối nhận di sản thừa kế 

5. Công ty Luật Hùng Phí – Công ty Luật uy tín, chuyên tư vấn, giải quyết tranh chấp về thừa kế 

Công ty Luật uy tín, chuyên tư vấn, giải quyết tranh chấp về thừa kế tại Việt Nam 

Công ty Luật Hùng Phí – Công ty Luật uy tín, chuyên tư vấn và giải quyết tranh chấp về thừa kế 

Công ty Luật Hùng Phí, với đội ngũ Luật sư giỏi, Luật sư chuyên nghiệp với nhiều năm kinh nghiệm có thế mạnh nổi bật về tư vấn và tham gia giải quyết các vụ án tranh chấp thừa kế có tính chấp phức tạp khó khăn. Chúng tôi am hiểu vững chắc pháp luật về dân sự, thừa kế, đất đai, nhà ở, công chứng,.. trong việc tư vấn và tham gia tranh tụng nên Luật Hùng Phí tự hào là thương hiệu Hãng Luật uy tín, chuyên nghiệp, tận tâm tại Việt Nam.

Luật Hùng Phí chuyên cung cấp dịch vụ tư vấn, hỗ trợ soạn thảo hồ sơ đơn từ và tham gia tố tụng giải quyết tranh chấp thừa kế một cách chuyên nghiệp, hiệu quả, bảo đảm tối đa quyền lợi hợp pháp, chính đáng của Quý khách hàng ở bất cứ đâu. 

Do đó, nếu Bạn đang tìm kiếm một Công ty luật chuyên nghiệp/ văn phòng luật sư uy tín/ Luật sư giỏi Việt Nam chuyên cung cấp dịch tư vấn và tham gia tranh tụng tại Tòa án hoặc cần tham khảo ý kiến luật sư trong các vấn đề liên quan đến thừa kế thì Công ty Luật Hùng Phí chính là lựa chọn đáng tin cậy.

>> XEM THÊM:

Luật sư giải quyết tranh chấp thừa kế chuyên nghiệp, hiệu quả

Trên đây là nội dung và thông tin về ĐÃ TỪ CHỐI NHẬN DI SẢN THỪA KẾ CÓ THAY ĐỔI ĐƯỢC KHÔNG? mà Công ty Luật Hùng Phí xin kính gửi đến Quý khách hàng. Nếu Quý khách còn vướng mắc về vấn đề này hay cần luật sư tư vấn đối với trường hợp, vụ việc cụ thể của mình, Quý khách hãy vui lòng liên hệ luôn hôm nay với Luật sư của Công ty Luật Hùng Phí để được Chúng tôi hỗ trợ, tư vấn kịp thời.

Thông tin liên hệ:

Công ty Luật Hùng Phí

Điện thoại: 0962 75 28 38

Email: info@hungphi.vn

Website: hungphi.vn

Trân trọng cảm ơn Quý khách hàng!