NÊN THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP HAY HỘ KINH DOANH?
Khi bắt đầu một hoạt động kinh doanh, một trong những quyết định quan trọng nhất là chọn mô hình kinh doanh, đăng ký thành lập doanh nghiệp hay hộ kinh doanh? Cả hai mô hình đều có những ưu điểm và hạn chế riêng tùy thuộc vào mục đích và điều kiện kinh doanh của bạn. Việc lựa chọn đúng loại hình sẽ giúp người kinh doanh tiết kiệm chi phí, phù hợp định hướng phát triển và hạn chế rủi ro pháp lý trong quá trình hoạt động kinh doanh.

Khái niệm về doanh nghiệp và hộ kinh doanh
1. Khái niệm về doanh nghiệp và hộ kinh doanh
1.1. Khái niệm về doanh nghiệp
Căn cứ theo quy định tại khoản 10 Điều 4 Luật Doanh nghiệp 2020 thì “Doanh nghiệp là tổ chức có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch, được thành lập hoặc đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật nhằm mục đích kinh doanh.” Theo quy định này, doanh nghiệp là một tổ chức được thành lập hoặc đăng ký thành lập hợp pháp có tên gọi riêng, có con dấu và địa chỉ trụ sở rõ ràng, mục đích chính là thực hiện các hoạt động kinh doanh sinh lợi.
Tại Việt Nam hiện nay, có 05 loại hình doanh nghiệp phổ biến bao gồm:
– Công ty TNHH một thành viên;
– Công ty TNHH hai thành viên trở lên;
– Công ty cổ phần;
– Công ty hợp danh;
– Doanh nghiệp tư nhân.
>> XEM THÊM
Cách lựa chọn loại hình doanh nghiệp
1.2. Khái niệm về hộ kinh doanh
Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 79 Nghị định 01/2021/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp thì hộ kinh doanh được định nghĩa như sau:
“Hộ kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh của hộ. Trường hợp các thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh thì ủy quyền cho một thành viên làm đại diện hộ kinh doanh. Cá nhân đăng ký hộ kinh doanh, người được các thành viên hộ gia đình ủy quyền làm đại diện hộ kinh doanh là chủ hộ kinh doanh.”
Như vậy có thể thấy hộ kinh doanh là một tổ chức do một cá nhân hoặc một nhóm người điều hành hoạt động. Chủ hộ kinh doanh có thể là cá nhân đăng ký kinh doanh hoặc cá nhân được các thành viên hộ gia đình ủy quyền làm đại diện. Các hoạt động sản xuất của hộ kinh doanh mang tính nghề nghiệp thường xuyên. Hộ kinh doanh không có tư cách pháp nhân và chủ hộ kinh doanh phải chịu trách nhiệm vô hạn đối với các khoản nợ của hộ kinh doanh.
>> XEM THÊM
Các loại thuế hộ kinh doanh phải nộp
2. So sánh giữa doanh nghiệp và hộ kinh doanh
Khi bắt đầu khởi nghiệp, một trong những câu hỏi phổ biến là: Nên lựa chọn mô hình hộ kinh doanh hay công ty? Hai loại hình này khác nhau không chỉ ở phạm vi hoạt động mà còn ở nhiều yếu tố khác như: thủ tục thành lập, quy mô, trách nhiệm pháp lý, người đại diện,… Thông qua bảng so sánh dưới đây sẽ giúp bạn dễ dàng xác định được nên thành lập công ty hay hộ kinh doanh.
| Tiêu chí | Doanh nghiệp | Hộ kinh doanh |
| Chủ thể thành lập | Tổ chức, cá nhân không thuộc khoản 2 Điều 17 Luật Doanh nghiệp 2020 | Cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình là công dân Việt Nam có năng lực hành vi dân sự đầy đủ. Không thuộc các trường hợp tại điểm a,b,c khoản 1 Điều 80 Nghị định 01/2021/NĐ-CP |
| Thủ tục thành lập | Thủ tục phức tạp | Thủ tục đơn giản |
| Tư cách pháp nhân | Có (Trừ loại hình doanh nghiệp tư nhân) | Không có |
| Trách nhiệm pháp lý | Các doanh nghiệp chịu trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi vốn điều lệ đăng ký (riêng doanh nghiệp tư nhân chịu trách nhiệm vô hạn) | Chủ hộ kinh doanh chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình. |
| Xuất hóa đơn giá trị gia tăng | Được xuất hóa đơn, được khấu trừ thuế | Được xuất hóa đơn khi mức doanh thu hằng năm từ 01 tỷ đồng trở lên (theo khoản 1 Điều 11 Nghị định 123/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi khoản 8 Điều 1 Nghị định 70/2025/NĐ-CP), không được khấu trừ thuế (điểm b khoản 2 Điều 11 Luật thuế GTGT 2024) |
| Quy mô hoạt động | Quy mô hoạt động lớn, khả năng huy động vốn linh hoạt và dễ dàng mở rộng hoạt động kinh doanh. | Quy mô hoạt động vừa và nhỏ nên khó có thể huy động nguồn vốn để mở rộng hoạt động kinh doanh. |
| Người đại diện theo pháp luật | Có 01 hoặc nhiều người cùng đại diện | Chỉ có duy nhất một người làm đại diện là chủ hộ kinh doanh |
| Trụ sở | Mỗi địa chỉ đăng ký có thể đại diện cho nhiều công ty, doanh nghiệp trong cùng thời điểm. | Mỗi địa chỉ chỉ có thể được đăng ký làm địa chỉ trụ sở chính cho một hộ kinh doanh. |
| Đặt tên | Không được trùng hoặc nhầm lẫn với tên của doanh nghiệp đã đăng ký trước | Không được trùng hoặc gây nhầm lẫn với tên của các hộ kinh doanh khác đã đăng ký trước đó trong cùng địa bàn cấp quận, huyện. |
| Ngành nghề đăng ký | Doanh nghiệp được phép đăng ký kinh doanh không giới hạn số ngành, nghề | Hạn chế về loại hình đăng ký kinh doanh: ví dụ không được đăng ký kinh doanh xuất nhập khẩu. |
| Nghĩa vụ thuế | Doanh nghiệp phải 4 loại thuế chính: Lệ phí môn bài; thuế giá trị gia tăng; thuế thu nhập doanh nghiệp; thuế thu nhập cá nhân. | Hộ kinh doanh phải nộp 3 loại thuế chính: Lệ phí môn bài; thuế giá trị gia tăng; thuế thu nhập cá nhân. |
| Chế độ kế toán | Phương pháp khấu trừ thuế yêu cầu thủ tục thuế khá phức tạp, cần đội ngũ kế toán chuyên môn; Bắt buộc phải nộp các báo cáo thuế theo định kỳ hàng quý, hàng năm. | Thuế khoán cố định: Do cơ quan thuế quy định dựa trên các tiêu chí cụ thể; Thủ tục nộp thuế đơn giản, không yêu cầu phải có hệ thống sổ sách kế toán chính thức; Không phải thực hiện nghĩa vụ báo cáo thuế. |
| Thủ tục giải thể | Phức tạp, mất nhiều thời gian xử lý | Đơn giản, nhanh chóng |
>> XEM THÊM
Chi phí thành lập công ty là bao nhiêu?
3. Nên thành lập doanh nghiệp hay hộ kinh doanh?
Căn cứ theo các tiêu chí so sánh trên, có thể thấy rằng dù thành lập doanh nghiệp hay hộ kinh doanh cũng sẽ có những ưu, nhược điểm nhất định. Tùy phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau như nhu cầu thị trường, quy mô hoạt động, khả năng tài chính của mỗi cá nhân, tổ chức mà có thể lựa chọn thành lập doanh nghiệp hay hộ kinh doanh.

Nên thành lập doanh nghiệp hay hộ kinh doanh?
Loại hình doanh nghiệp phù hợp với những cá nhân hoặc tổ chức mong muốn xây dựng một mô hình hoạt động có tổ chức rõ ràng, có hệ thống kiểm soát và quản lý nhất định. Mô hình này thích hợp cho các hoạt động kinh doanh ở quy mô vừa và lớn, đặc biệt là những trường hợp có định hướng mở rộng mạng lưới kinh doanh như thành lập chi nhánh, văn phòng đại diện, cũng như xây dựng thương hiệu và khẳng định vị thế trên thị trường.
Loại hình hộ kinh doanh sẽ phù hợp với các cá nhân, hộ gia đình có hoạt động buôn bán, sản xuất ở quy mô nhỏ, vốn đầu tư ban đầu không cao và ưu tiên sự đơn giản trong vận hành. Loại hình kinh doanh này giúp giảm bớt áp lực về thủ tục thuế, đồng thời dễ quản lý vì không cơ cấu tổ chức đơn giản. Bên cạnh đó, mức độ rủi ro cũng thường thấp hơn so với loại hình doanh nghiệp.
>> XEM THÊM
Dịch vụ đăng ký hộ kinh doanh cá thể uy tín, chất lượng
4. Các câu hỏi thường gặp
4.1. Tôi muốn thành lập doanh nghiệp, công ty bạn có cung cấp dịch vụ thành lập doanh nghiệp trọn gói không? Chi phí ra sao?
Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ thành lập doanh nghiệp trọn gói, hỗ trợ khách hàng từ A đến Z trong quá trình đăng ký thành lập doanh nghiệp và tư vấn miễn phí về thuế. Tùy vào loại hình doanh nghiệp bạn muốn thành lập (TNHH, cổ phần, một thành viên…), ngành nghề kinh doanh có điều kiện hay không, và một số yếu tố pháp lý khác, chi phí dịch vụ sẽ có sự dao động phù hợp.
Với đội ngũ Luật sư doanh nghiệp giàu kinh nghiệm, chúng tôi cam kết mang lại giải pháp nhanh chóng, chính xác và tiết kiệm chi phí cho khách hàng. Để được báo giá chi tiết vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua hotline 0962 75 28 38 để được hỗ trợ sớm nhất.
4.2. Hộ kinh doanh mới thành lập có được miễn thuế không?
Căn cứ theo khoản 2 Điều 4 Thông tư 40/2021/TT‑BTC về Hướng dẫn thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, thì “Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh trong năm dương lịch từ 100 triệu đồng trở xuống thì thuộc trường hợp không phải nộp thuế GTGT và không phải nộp thuế TNCN theo quy định pháp luật về thuế GTGT và thuế TNCN”
4.3. Tôi nên thành lập hộ kinh doanh hay doanh nghiệp sẽ có lợi hơn?
Tùy vào định hướng phát triển và quy mô hoạt động để có thể lựa chọn mô hình kinh doanh phù hợp. Nếu mục tiêu của bạn là mở rộng, xây dựng thương hiệu và phát triển lâu dài, việc thành lập doanh nghiệp sẽ là lựa chọn tối ưu.
Ngược lại, hộ kinh doanh là hình thức phù hợp cho những ai muốn khởi nghiệp đơn giản, dễ quản lý và ít thủ tục. Trong trường hợp bạn vẫn phân vân giữa hai lựa chọn, đừng ngần ngại liên hệ với đội ngũ Luật sư tại Công ty Luật Hùng Phí để được tư vấn cụ thể, hỗ trợ quy trình thành lập đúng pháp luật và sát với nhu cầu thực tế của bạn.
4.4. Có thể thuê người quản lý hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh không?
Căn cứ theo quy định tại Điều 81 Nghị định số 01/2021/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp thì “Chủ hộ kinh doanh có thể thuê người khác quản lý, điều hành hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh. Trong trường hợp này, chủ hộ kinh doanh, các thành viên hộ gia đình tham gia đăng ký hộ kinh doanh vẫn chịu trách nhiệm đối với các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác phát sinh từ hoạt động kinh doanh”.
4.5. Tôi có thể chuyển đổi từ hộ kinh doanh sang doanh nghiệp không?
Hoàn toàn có thể. Khi hộ kinh doanh đạt được kết quả kinh doanh tích cực và mong muốn mở rộng quy mô, việc chuyển đổi sang hình thức doanh nghiệp được xem là một lựa chọn linh hoạt và khả thi. Căn cứ theo Điều 27 Nghị định 01/2021/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp thì “Việc đăng ký thành lập doanh nghiệp trên cơ sở chuyển đổi từ hộ kinh doanh thực hiện tại Phòng Đăng ký kinh doanh nơi doanh nghiệp dự định đặt trụ sở chính”.
>> XEM THÊM
Người nước ngoài có được thành lập hộ kinh doanh tại Việt Nam không?
Trên đây là nội dung và thông tin về NÊN THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP HAY HỘ KINH DOANH mà Công ty Luật Hùng Phí xin kính gửi đến Quý khách hàng. Nếu Quý khách còn vướng mắc về vấn đề này hay cần luật sư tư vấn đối với trường hợp, vụ việc cụ thể của mình, Quý khách hãy vui lòng liên hệ luôn hôm nay với Luật sư của Công ty Luật Hùng Phí để được Chúng tôi hỗ trợ, tư vấn kịp thời.
Thông tin liên hệ:
Công ty Luật Hùng Phí
Điện thoại: 0962 75 28 38
Email: info@hungphi.vn
Website: hungphi.vn
Trân trọng cảm ơn Quý khách hàng!














